به بهانه نوشته "فرار از جدایی" از دوستی مهربان و استادی بزرگوار، بر آن شدم تا مقدمه مقاله معروف دکتر علی شریعتی-دوست داشتن از عشق برتر است- را در این جا بیاورم ، باشد که وجه تازه ای از این منشور هزار وجه ، بر "عشق پژو هان" پدیدار گردد.

کتاب "هنر عشق ورزیدن" را می خواندم که درآن اریک فروم، با سر هم کردن حرفهای کسانی چون کنتی و کی یر که گورد و کامو ، می کوشد تا به نفع اومانیسم عشق ها را توجیه و تفسیر کند و با بیانی زیبا و روانکاوی هنر مندانه ای که دارد، به "تحلیل ارشادی" عشق ها ، به سود "بشریت" وبه نفع "اجتماع " ! بپردازد. من در فهرست جامعی که اواز همه انواع عشقها داده است ، از عشق زن و مرد و مردم و وطن و پدر و فرزند و انسان وخدا..... هر چه گشتم آنچه را که دل من سالهاست با آن آشناست نیافتم وآن تنها عشقی است که "زاده انسان" است ، که دیگر عشقها همه تحمیلی طبیعت است و مقتضای خلقت ، چه، این معشوق ها را همه طبیعت برای ما تعیین می کند و -غریزه که مامور وی است – ما را، بی خویشتن وا میدارد که عشق بورزیم و تنها یک عشق است که آن "من ناب و آزاد و صمیمی " انسانی ، آن خود خود ما، بی تحمیل طبیعت و بی اقتضای مزاج و مصلحت و منفعت ، "انتخاب" می کند و آن کشش اسرار امیز دو روحی است که طعم مرموز خویشاندی شگفتی را- که ریشه در جهانی دیگر دارد – از یکدیگر می چشند و رنگ همنژادی ماورائی یی را در سیمای هم می بینند و همچون دو هموطن ، ناگاه ، در این کشور غریب زندگی، به تصادفی، بر سر راه یکدیگر قرار می گیرند و در نخستین دیدار، یکدیگر را "باز می شناسند" وهر لحظه، خطوط آشنایی و خویشاوندی عمیق و روشنی – که کتمان ناپذیر است – در هم می خوانند و پیوندی اینچنین ، نه از آنگونه عشق هاست که به چشم اریک فروم آید که اومانیست است و اومانیست، به هر حال، یک کلی نگر ساده خوش قلبی است و از انچه در برخی "درون ها" میگذرد چه خبر دارد؟ و چه می داند که از آن عشق ها که همه حیله هائی است تا بشر را کار گزار طبیعت کند و خدمتگزار اجتماع، عشق بزرگتری نیز وجود دارد که همچون دیگر عشق ها ابزار کار نیست و ان عشق انسان به انسان ، عشق یک روح به یک روح است . یک روح تنها و نیازمند به یک روح زیبا و نفیس و ثروتمند ، عشق یک "خویشاوند " به "خویشاوند" خود، در این انبوه خلق که همچون حشرات از زمین میرویند و هر یک به "مصلحتی" در این انبوه "روز مرگی " الوده ، در هم میلولند و میمیرند.

دریغم آمد که ان را "عشق" بنامم که شاعران الوده اش کرده اند. خواستم "ارادت" بخوانم، ملاها به حماقتش کشانده اند. گفتم بهترین کلمه در اینجا "خویشاوندی" است ، خویشاوندی دو روح ، دوبیگانه: با لطافت زیبایی که در ساختمان این کلمه است: "خویش" و"وند" ! ترسیدم که نفهمند . به هر حال می گویم: دوست داشتن. ومقصودم عشق و ارادت و ایمان دو روح آشنای خویشاوند است. دو "انسانی" که که جز آن خمیره صمیمی و ناب و منزهی که "من انسانی خالص" هر کسی را می سازد ، هیچ مصلحتی و ضرورتی آنان را به یکدیگر نمی پیوندد، پیوندی که نه طبیعت ، نه خلقت ، بلکه تنهایی میان دو تنهای خویشاوند بسته است و ..... نمیدانم چه بگویم؟ به هر حال، انچه من از ماسینیون در مغز استخوانم، در عمق فطرتم، احساس می کنم. انکه درحیاتش احساس می کردم هر روز، دست در دست او، به آن "نمی دانم کجائی" که همواره حسرت دور افتادنش را داریم، نزدیک تر می شوم، ودر نگاهش ، ان ن" نمی دانم که" ای را همیشه در انتظار باز یافتنش بی ارامیم می بینمو اکنون ، پنج سال است که هر روز د رمرگش عزادار تر می شوم و هر چه می گذرد، به آن روز "واقعه " نزدیک تر.

 او بو که به من آموخت که:

دوست داشتن از عشق برتر است ........